Aflevering 5

De waardering van pensioen- en andere soortgelijke langlopende verplichtingen leidt bij het vaststellen van de jaarwinst met enige regelmaat tot de nodige discussies. De resultaten van eerdere discussies zijn onder meer terug te vinden in een aantal artikelen in de Wet IB 2001 Art. 3.29 Wet IB 2001. en de Wet VPB 1969 Art. 8, lid 6, Wet VPB 1969.. De desbetreffende artikelen vormen een reactie van de wetgever op eerdere rechterlijke uitspraken waarin is geoordeeld inzake de methodiek die bij dergelijke verplichtingen kan worden toegepast. Ondanks dat, of wellicht juist doordat de wetgever in ruime mate gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid om voor dergelijke verplichtingen het begrip goed koopmansgebruik nader in te perken, is er nog veelvuldig onenigheid over de juiste wijze van het vaststellen van de jaarwinst in het geval belanghebbende een langlopende financiële verplichting is aangegaan. In een tweetal recente arresten HR 20 januari 2012, nr. 10/01694, NTFR 2012/303 en HR 3 februari 2012, nr. 10/04654, NTFR 2012/411. is de Hoge Raad gevraagd een oordeel te geven over de verwerking van langlopende financiële verplichtingen in de fiscale jaarrekening.

Het loonbegrip van de Wet LB 1964 is ruim. Dat is niets nieuws. Door middel van diverse arresten heeft de Hoge Raad de uitleg van dit begrip toegelicht waarbij het oorzakelijk verband met de dienstbetrekking nader werd verduidelijkt (par. 3 en 4). Bij tijd en wijle lijkt dat toch niet genoeg en wordt een nieuwe casus aan de Hoge Raad voorgelegd (par. 2). Zo ook in het geval van een werknemer die de betaling van pensioenpremies door de werkgever aan het pensioenfonds via de rechter moest afdwingen en waar uiteindelijk nog een dwangsom aan te pas moest komen alvorens de werkgever tot betaling van de premies overging. De Hoge Raad heeft reeds eerder over het al dan niet belastbaar zijn van een dwangsom als loon moeten oordelen, zij het in een andere context (par. 5). In hoeverre een dergelijke dwangsom te vergelijken is met wettelijke rente dan wel een contractuele boete, wordt in par. 6 besproken. Besloten wordt met een conclusie.

Met ingang van 1 januari 2010 is het nieuwe regime voor de zogenoemde Afgezonderde Particuliere Vermogens (hierna APV) ingevoerd. De staatssecretaris van Financiën gaf destijds aan een robuuste wettelijke basis te willen creëren om inkomstenbelasting en schenk-of erfbelasting te kunnen heffen wanneer sprake is van een afgezonderd particulier vermogen. Kamerstukken II, 2008-2009, 31 930, nr. 3 p. 11.

Op 12 april 2012 is een nieuw belastingverdrag tussen Duitsland en Nederland ondertekend en gepubliceerd. Daarmee wordt op termijn één van de oudste Nederlandse belastingverdragen na decennialange onderhandelingsrondes vervangen door een nieuw, op OESO-leest geschoeid belastingverdrag. Het nieuwe belastingverdrag (hierna: ‘het Verdrag’) bestaat uit een Verdrag, een Bijlage, een uitvoerig Protocol en een Onderlinge Overeenkomst tot regeling van de wijze van toepassing van de arbitrageprocedure. Hierna bespreek ik kort de bijzonderheden van het Verdrag, waarbij ik mij concentreer op die punten waarbij het Verdrag afwijkt van het huidige verdrag, het OESO-Modelverdrag (hierna: ‘het OESO MV’) en de Notitie Fiscaal Verdragsbeleid (hierna: ‘de NFV 2011’).