Aflevering 6

De Hoge Raad heeft in maart van dit jaar zijn visie gegeven op de toepassing van art. 10a, lid 2 en 3, Wet VPB 1969 (tekst 2001), zowel naar nationaal recht als in het licht van het VWEU. HR 1 maart 2013, nr. 11/00675, NTFR 2013/506, met commentaar van A.W. Hofman. Waar de procedure het jaar 2001 betreft is het arrest anno 2013 onverminderd van betekenis. De elementen van art. 10a Wet VPB 1969 waarover de Hoge Raad zich heeft uitgelaten zijn bij de wijzigingen van de bepaling in 2007 en 2008 immers goeddeels intact gebleven.

Verkrijgingen krachtens erfrecht of schenking die belast worden op grond van de Successiewet 1956 (hierna: SW 1956), worden in aanmerking genomen naar de waarde in het economische verkeer ten tijde van de verkrijging. Art. 21, lid 1, SW 1956. In principe wordt geen rekening gehouden met gebeurtenissen die zich na de verkrijging voordoen. Wanneer bijvoorbeeld een effectenportefeuille krachtens erfrecht wordt verkregen door een erfgenaam en deze portefeuille kort na het overlijden van de erflater sterk in waarde daalt, wordt voor de berekening van de verschuldigde erfbelasting geen rekening gehouden met deze latere waardedaling. Het moment van de verkrijging is ‘het moment waarop de bijl valt’ voor de waardering van de verkrijging in het kader van de SW 1956. In voorkomende gevallen is het mogelijk dat de erfgenamen om een betalingsregeling of zelfs een kwijtschelding verzoeken. Deze mogelijkheid is door de staatssecretaris expliciet onderkend nadat er vragen waren gesteld in het nader verslag inzake het Belastingplan 2009 naar aanleiding van de kredietcrisis. Wel zullen de erfgenamen in een dergelijke situatie moeten kunnen aantonen dat zij door een onverwacht opgetreden koersdaling niet meer aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen.

Het fiscale deelgebied transfer pricing heeft de laatste jaren de nodige aandacht gekregen. Deze Beschouwing betreft een samenvatting van het proefschrift van de auteur: Beslechting van transfer pricing geschillen, Kluwer, Deventer 2012. Zowel in de vakliteratuur als in de Nederlandse en buitenlandse media oogst de transfer pricing-materie veel interesse. Denk bijvoorbeeld aan de afspraken die de Nederlandse Belastingdienst sinds oudsher maakt met zogenoemde brievenbusfirma’s waarbij Advance Pricing Agreements (voorheen rulings) worden afgesloten voor de wijze van vaststelling van de winst voor de toekomstige jaren. Twijfel is recent weer ontstaan omtrent de rechtvaardigheid van deze deels gestandaardiseerde winsttoedelingen die tot stand komen op grond van de OESO transfer pricing-verrekenprijsmethodes. Zie onder meer de Volkskrant van 13 mei jl., M. Rengers en X. van Uffelen ‘Fiscus breekt afspraak met energiereus Portugal open’. Belandt Nederland, en andere landen die deze afspraken kennen, met die toepassing van de OESO-methodes niet in de hoek van de belastingparadijzen alwaar ten gunste van de nationale inkomsten bedrijven fiscale voordelen en constructies worden geboden? Nederland wordt in Europese context kritisch bezien vanwege onder meer de toepassing van bedoelde vaststellingsmethodieken. De ruling heeft in het verleden felle kritiek geoogst wat heeft geleid tot de invoering van de Advance Pricing Agreement waarmede een transparante en juridisch zuivere uitvoering werd beoogd. Nu een decennium na die invoering lijkt de procedure wederom onderwerp van gesprek, en niet immer in positieve zin.

In het eerste deel van deze beschouwing is aandacht besteed aan de acties die de EC tot nu toe heeft ondernomen inzake het tegengaan van het ontwijken van belastingen. In dit deel De onderhavige Beschouwing bestaat uit twee delen; het eerste deel is opgenomen in het vorige nummer van NTFR-B (NTFR-B 2013/19). komen de ontwikkelingen, ingezet door het Europees Parlement en de OESO, aan de orde.