Aflevering 2

Recente jurisprudentie HR 6 december 2013, nr. 12/02449, BNB 2014/11, NTFR 2013/2368 met commentaar van Van Horzen. zorgt er voor dat de bosbouwvrijstelling weer wat extra aandacht krijgt. De thans in art. 3.11 Wet IB 2001 opgenomen bosbedrijf- of bosbouwvrijstelling beoogt het bosbestand te bevorderen. Daarbij worden de voordelen uit bosbedrijf niet tot de winst gerekend, tenzij men (tot wederopzegging) voor ten minste tien jaar opteert voor het gewoon tot de winst rekenen van deze voordelen. Via art. 8, lid 1, Wet VPB 1969 geldt de regeling inzake de bosbouwvrijstelling ook voor de heffing van vennootschapsbelasting.

Per 1 januari 2014 is de stamrechtvrijstelling, zoals opgenomen in art. 11, lid 1, letter g. Wet LB 1964, komen te vervallen. De bancaire evenknie van deze bepaling, een vrijstelling voor een stamrechtspaarrekening en een stamrechtbeleggingsrekening, die was opgenomen in art. 11a Wet LB 1964, is gelijktijdig geschrapt. De stamrechtvrijstelling is van belang (of beter: was van belang) in de situatie waarin een werknemer, die loon heeft gederfd of zal derven, ter vervanging daarvan periodieke uitkeringen (een stamrecht) ontvangt. Een eenmalige vergoeding ter vervanging van gederfde of te derven inkomsten, doorgaans verkregen bij ontslag, wordt bij uitbetaling ervan volledig belast. Ook de toekenning van een recht op periodieke uitkeringen ter vervanging van te derven loon zou zonder stamrechtvrijstelling als aanspraak tot het belastbare loon behoren en dus in één keer worden belast. Omdat de te derven inkomsten, onder normale omstandigheden, veelal in een aantal jaren zouden zijn uitgekeerd, voorzag de wetgeving in belastingheffing over de vervangende reeks van periodieke uitkeringen. Niet de aanspraak op periodieke uitkeringen is belast, maar de uitkeringen zelf behoren tot het belastbare loon. De wetgever heeft, om misbruik van deze fiscale faciliteit van belastinguitstel te voorkomen, sancties verbonden aan een aantal niet reguliere beschikkingshandelingen, zoals afkoop van het stamrecht en het tot zekerheid verbinden van het stamrecht. Het zijn sancties die ook op onregelmatige handelingen met pensioenaanspraken van toepassing zijn. Bovendien is de sanctie van heffing van revisierente van toepassing bij een niet-reguliere uitvoering van het stamrecht. Art. 30i AWR, tekst 2013.

In het huidige tijdsgewricht is (tijdig) betalen voor velen een hele prestatie. Voor de btw wordt daar anders over gedacht. Hier wordt een dergelijke prestatie, die iedere betaling toch feitelijk is, genegeerd. Althans voor zover betaald wordt met geld. Betalingen in natura kunnen weer wél een btw-relevante prestatie opleveren. Dat ‘echte’ betalingen aldus buiten de heffing blijven, is blijkbaar zó vanzelfsprekend, dat specifieke richtlijn- of wettelijke bepalingen ontbreken. Maar in een voortdurend in ontwikkeling zijnde samenleving is niets vanzelfsprekend. Zeker met de opkomst van alternatieve digitale valuta's zoals de bitcoin verdient de btw-behandeling van betalen een nadere beschouwing.

Naar aanleiding van met name rechtspraak van het HvJ Onder andere EFTA Hof 23 november 2004, zaak E-1/04 (Fokus Bank), NTFR 2005/80, HvJ 14 december 2006, zaak C-170/05 (Denkavit France Sarl), NTFR 2007/126, HvJ 8 november 2007, zaak C-379/05 (Amurta SGPS), NTFR 2007/2100, HvJ 11 juni 2009, zaak C-521/07 (Commissie v. Nederland), NTFR 2009/1435, HvJ 19 november 2009, zaak C-540/07 (Commissie v. Italië), NTFR 2009/2732, HvJ 12 juli 2012, zaak C-384/11 (Tate & Lyle Investments Ltd v. België), HvJ 8 november 2012, zaak C-342/10 (Commissie v. Finland), NTFR 2012/2712. zijn vrijstellingen/teruggaafrechten van dividendbelasting voor binnenlandse aandeelhouders de afgelopen jaren uitgebreid naar vergelijkbare buitenlandse (EU en EER) aandeelhouders. In welke gevallen sprake is van vergelijkbare aandeelhouders kan nog onderwerp van discussie zijn. Zie bijvoorbeeld HvJ 10 mei 2012, zaak C-338/11, NTFR 2012/1372 en de bespreking daarvan in B.J. Kiekebeld, ‘Dividendbelasting binnen de EU: nog steeds niet alles opgelost’, NTFR-B 2012/24 en HR 15 november 2013, nr. 12/01866, NTFR 2013/2228 en de bespreking daarvan door B.J. Kiekebeld, ‘Dividendbelasting binnen de EU: the never ending story’, NTFR-B 2013/45. De meest duidelijke gevallen van discriminatie tussen binnenlandse en EU/EER-aandeelhouders op het punt van de dividendbelasting zijn echter uit de Nederlandse wetgeving verdwenen.