Aflevering 2

De staatssecretaris van Financiën heeft op 16 december 2004 een wetsvoorstel ingediend.Voorstel van wet, Kamerstukken II 2004-2005, 29 944, nr. 2. In een nieuw in te voeren art. 7a van de Invorderingswet 1990 zal worden bepaald, dat de ontvanger uitsluitend giraal uitbetaalt op de betaalrekening van een belastingschuldige. De belastingschuldige heeft echter het recht een betaalrekening van een ander aan te wijzen. Hierna bespreek ik eerst de huidige situatie. Vervolgens zal ik het voorstel behandelen en deze aan een beschouwing onderwerpen. Ik sluit af met een conclusie.

Omkering van de bewijslastIn art. 25, 27e en 27j AWR is bepaald dat de belastingplichtige die niet aan de in deze artikelen opgesomde verplichtingen voldoet, in bezwaar, beroep en eventueel hoger beroep moet bewijzen dat en tot hoever de opgelegde belastingaanslag onjuist is. Echter voordat deze sanctie wordt toegepast, moet de inspecteur aannemelijk maken dat aan één van de opgesomde verplichtingen niet is voldaan.

Indien een verdachte belastingplichtige na afloop van een verhoor door de FIOD verzoekt om een kopie van het proces-verbaal van zijn eigen verklaring, wordt hij stelselmatig van het kastje naar de muur gestuurd. De onthouding tezamen met het feit dat een raadsman doorgaans niet bij het verhoor aanwezig mag zijn, verhoudt zich niet met nationale en internationale rechtswaarborgen.

Of een bepaalde ondernemer daadwerkelijk bij het inkopen fraudeert, kan in principe worden aangetoond met behulp van dergelijke groothandelgegevens in combinatie met de gehanteerde methode. Die komt er in de kern op neer, dat eerst een bepaald statistisch verband wordt vastgesteld tussen op naam van een bepaalde ondernemer geregistreerde inkopenDeze inkopen worden gedaan met een op naam gestelde zogenoemde Klantenpas. én anonieme inkopen,Deze inkopen worden gedaan met een zogenoemde Dagpas. Iedereen kan in beginsel een Dagpas krijgen zonder zijn persoonsgegevens bekend te maken. De gebruiker van een Dagpas is dus anoniem. waarna de assortimenten aangekocht door middel van beide typen transacties qua samenstelling worden vergeleken. Voorzichtigheid blijft echter geboden bij het hanteren van statistisch-forensische methoden. De boekhouding is en blijft de fiscale toetssteen voor het opleggen van belastingaanslagen.

Middelspecialisten schrijven liever over de materieelrechtelijke aspecten, die meer gerelateerd zijn aan het eigen belastingmiddel, dan over de formeelrechtelijke aspecten, die vaak meer van algemene aard zijn. Wat omvat eigenlijk ‘formeel belastingrecht’? In eerste instantie denkt men daarbij aan bezwaar- en beroepschriften, procedures, beginselen van behoorlijk bestuur, enz. Maar ‘formeel’ betekent ‘het in acht nemen van strikte omgangsvormen’ ofwel ‘met inachtneming van de vormen geschiedend’ (aldus de Van Dale). Vormelijk, zoals dat staat tegenover informeel. In iedere belastingheffing is een aantal van dit soort ‘vormen’ opgenomen, die, wanneer zij niet worden nageleefd, soms tot vervelende resultaten kunnen leiden.