Aflevering 5

In december 2002 is het wetsvoorstel ‘vaststelling van titel 7.13 BW (vennootschap) van het Burgerlijk Wetboek’ (het wetsvoorstel) ingediend en in januari 2005 door de Tweede Kamer aangenomen. Inmiddels wordt het wetsvoorstel in de Eerste Kamer behandeld en verwacht wordt dat de nieuwe wetgeving per 1 januari 2008 in werking zal treden. In aanvulling op het wetsvoorstel is op 6 juni 2007 de Invoeringswet Titel 7.13 BW (de Invoeringswet) ingediend. Hierin is onder andere wetgeving opgenomen die de fiscale consequenties van het wetsvoorstel regelt. In deze bijdrage gaan wij in op de overdrachtsbelastingaspecten van het wetsvoorstel die in de Invoeringswet zijn opgenomen waarbij de nadruk op vastgoedbeleggingsfondsen zal komen te liggen. Een aantal van deze aspecten is ook al door Nederlandse Orde van Belastingadviseurs onder de aandacht gebracht.Zie het Commentaar van de Commissie Wetsvoorstellen van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs op het wetsvoorstel ‘Invoeringswet titel 7.13 Burgerlijk Wetboek’ (wetsvoorstel 31 065, herziening van het personenvennootschapsrecht) d.d. 31 juli 2007, gepubliceerd op www.nob.net (‘NOB-commentaar’).

In de Nederlandse belastingpraktijk is lange tijd aangenomen dat het leerstuk ‘fraus legis’ niet op de btw van toepassing is. Enkel een fiscaalrechtelijke kwalificatie van de feiten zou uitkomst kunnen brengen om de beoogde gevolgen van op belastingbesparing gerichte structuren tegen te gaan. Uit enkele arresten van het Hof van Justitie van de EG blijkt dat in de btw ook sprake kan zijn van het leerstuk ‘misbruik van recht’. Ondanks dat bepaalde (veelal gekunstelde) handelingen als leveringen van goederen of diensten kwalificeren, leidt dat niet altijd tot de daarmee beoogde btw-gevolgen zoals aftrek van voorbelasting. Ingeval sprake is van ‘misbruik van recht’ moeten de transacties zo worden geherdefinieerd dat de situatie wordt hersteld zoals die zou zijn geweest zonder de desbetreffende transacties die het misbruik vormen. De Hoge Raad heeft in afwachting van vorenbedoelde arresten van het Hof van Justitie van de EG een aantal zaken aangehouden. De praktijk wachtte vervolgens met spanning af of de Hoge Raad ook het leerstuk ‘misbruik van recht’ zou toepassen. Inmiddels blijkt dat de Hoge Raad in die zaken daaraan niet is toegekomen, omdat met een fiscaalrechtelijke kwalificatie van de feiten kon worden volstaan. Alle reden om even stil te staan bij de gevolgen van die beslissingen voor de Nederlandse belastingpraktijk.

Iedereen kent wel het adagium ‘koop breekt geen huur’. Men gaat er daarbij vaak vanuit dat de huurovereenkomst in zijn geheel over gaat op de koper van de onroerende zaak. Dat dit niet juist is heeft de Hoge Raad in een recent arrest bevestigd met betrekking tot een aan de huurder in de huurovereenkomst verleend voorkeursrecht van koop.

In het maandblad Bouwrecht nr. 6 – juni 2004 is een bijdrage opgenomen van mr. M. Fokkema met de pakkende titel ‘Het juridische spel tussen het antispeculatiebeding en de Huisvestingswet; een (on)aanvaardbare strijd!’. Genoemde bijdrage schetst een helder beeld van de verdeeldheid in de literatuur en de jurisprudentie omtrent de toelaatbaarheid van antispeculatiebedingen. In dit artikel zal ik de vraag trachten te beantwoorden of deze strijd inmiddels is gestreden door het arrest van de Hoge Raad van 14 april 2006.Hoge Raad, 14 april 2006, C05/036HR, NJ 2006/445.

Sinds 1 augustus 2007 gelden nieuwe regels ter zake de kadastrale aantekening van besluiten van de overheid ter zake de Wet bodembescherming (Wbb). Deze nieuwe regeling getiteld ‘Regeling beperkingenregistratie Wet bodembescherming’ is onder meer opgesteld omdat een kadastrale aantekening gekoppeld aan de Wbb soms een onnodig schrik- en stigma-effect teweeg heeft gebracht en daarom dergelijke aantekeningen niet te lichtvaardig geplaatst moeten worden.

De Hoge Raad heeft de afgelopen maanden arresten gewezen over de lengte van de onderzoeks- en klachttermijn van art. 7:23 BW. Dat artikel houdt onder meer kort gezegd in dat indien een koper vindt dat het geleverd niet beantwoord aan de afspraken (‘non-conformiteit’), hij binnen ‘bekwame tijd’ nadat hij heeft ontdekt of bij een onderzoek had behoren te ontdekken dat de afgeleverde zaak niet aan de overeenkomst beantwoordt, hiervan kennis te geven aan de verkoper. Het arrest van 29 juni 2007 ging over de volgende casus. Een half jaar nadat K een woning van V geleverd heeft gekregen, ontdekte K gebreken die ten tijde van de koop niet waarneembaar waren. K schakelde een deskundige in om vast te stellen wat er aan de hand is. Binnen drie maanden nadat K de gebreken had geconstateerd heeft de door hem ingeschakelde deskundige een rapport uitgebracht. De volgende dag heeft K V aansprakelijk gesteld wegens non-conformiteit. V verweerde zich door te stellen dat K niet binnen ‘bekwame tijd’ als bedoeld in art. 7:23 BW heeft geklaagd en dat V daarom niet meer aansprakelijk gesteld kan worden. Het Hof in Den Haag gaf V gelijk. De Hoge Raad oordeelde echter anders.

De Hoge Raad heeft op 13 juli jl. wederom een arrest gewezen over de lengte van de onderzoeks- en klachttermijn van art. 7:23 BW. Het betrof de volgende casus.

In een recente uitspraak heeft Hof LeeuwardenHof Leeuwarden 9 maart 2007, BK 1142/04. zich gebogen over de grenzen van het btw-ondernemerschap. Ondernemerschap ontstaat pas als activiteiten regelmatig worden verricht, zo leert ons het hof. Een samenwerkingsverband tussen twee ondernemers dat eenmalig een woonhuis met bedrijfshal had ontwikkeld en verkocht, was dan ook geen btw-ondernemer. Deze uitspraak is niet zonder belang. Het komt immers vaker voor dat een samenwerkingsverband of bijvoorbeeld een projectvennootschap slechts één object ontwikkelt en verkoopt. Volgen we de redenering van Hof Leeuwarden, dan ontbreekt in deze gevallen btw-ondernemerschap en is de verkoop btw-vrij. Een conclusie die wat mij betreft te ver gaat. Opmerkelijk genoeg heeft de staatssecretaris zijn cassatieberoep tegen de uitspraak inmiddels ingetrokken.Toelichting staatssecretaris van 11 juni 2007 nr. DGB 2007-2341, op intrekking pro-formacassatieberoepschrift n.a.v. uitspraak Hof Leeuwarden van 9 maart 2007, nr. 2004/01142, jaar 2002. Wellicht omdat hem was gebleken dat het Friese hof de lijn volgde die de Hoge Raad eerder had uitgezet. Deze lijn lijkt rijp voor nuancering.

De Hoge Raad heeft recentelijk geoordeeld dat een zogenoemde ‘parkbijdrage’ voor diverse services in de betreffende casus geen kwalitatief recht is. Daardoor is het recht op de parkbijdrage niet overgegaan op de nieuwe eigenaar ondanks dat die wel de services verleend had aan de (bungalow-)parkeigenaren.

Het kabinet heeft recent besloten een volgende stap te zetten in het verleggen van de verantwoordelijkheid voor het vastgoed van het College Bouw Zorginstellingen (Bouwcollege) naar de zorginstellingen. De eerste stap is door het vorig kabinet gezet waarbij zij in 2005 heeft aangekondigd voor zorginstellingen de regelgeving rond het vastgoed ingrijpend te wijzigen.Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Kamerstukken II, 2004-2005, 27 659, nr. 52, ‘Transparante en integrale tarieven in de gezondheidszorg’. De huidige minister heeft besloten deze ingezette weg in enigszins aangepaste vorm te vervolgen.Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Kamerstukken II, 2006-2007, 27 659, nr. 80, ‘Met zorg ondernemen’. Hierna worden de wijzigingen die het kabinet voorstaat nader toegelicht.

Van tijd tot tijd verschijnt er fiscale jurisprudentie waarin ten aanzien van vastgoed gerelateerde inkomsten de heffing van inkomstenbelasting ex art. 3.90 (resultaat uit overige werkzaamheden) aan de orde is. Hoewel die jurisprudentie niet altijd een fiscale aardverschuiving oplevert, is het toch nuttig te bezien of de recente jurisprudentie in de lijn ligt met eerdere jurisprudentie, of dat toch sprake is van een zekere ‘ontwikkeling’ zoals die reeds bij de introductie van de Wet IB 2001 in de parlementaire behandeling werd gesuggereerd als onderbouwing van de invoering van het vermaledijde art. 3.91, lid 1, onderdeel c.