Aflevering 6

Al sinds lange tijd kennen wij in Nederland beleggingsinstellingen in de vorm van een ‘fonds voor gemene rekening’ (FGR). Zo zijn bijvoorbeeld veel vastgoedfondsen, vaak vanwege fiscale redenen, in de vorm van een FGR opgezet.

Vastgoedfondsen zijn dikwijls vormgegeven als fonds voor gemene rekening. In dit artikel komen de volgende civielrechtelijke vragen aan de orde. Wie is eigenaar van het fondsvermogen? Is het fondsvermogen afgescheiden? Kan een fonds voor gemene rekening worden aangemerkt als personenvennootschap? Zijn de deelnemers aansprakelijk? Veranderingen volgens consultatie-wetsvoorstel AIFM Richtlijn.

In dit themanummer staat het fonds voor gemene rekening (hierna: ‘FGR’) centraal. Zoals in deze periodiek betaamt, komen zowel de fiscaalrechtelijke als de civielrechtelijke aspecten van vastgoed-FGR’s aan de orde. In deze bijdrage ga ik in op de btw-aspecten die een rol spelen bij FGR’s die zich bezig houden met het investeren in vastgoed. De overdrachtsbelasting komt in deze bijdrage niet aan de orde. Daarvoor verwijs ik u graag naar de bijdrage van Gassler in dit themanummer.

Het fonds voor gemene rekening wordt in toenemende mate gebruikt als vastgoedbeleggingsfonds: investeerders participeren in het fonds met daartoe behorende beleggingen in vastgoed. Het beleggingsresultaat van de deelnemers in een fonds wordt mede bepaald door de overdrachtsbelastingdruk bij investeerders. In dit artikel gaat de auteur in op de overdrachtsbelastingdruk bij gebruik van een fonds voor gemene rekening als rechtsvorm voor een vastgoedbeleggingsfonds.

In dit themanummer mag een bijdrage over de vennootschapsbelasting- en inkomstenbelastingaspecten van het fonds voor gemene rekening uiteraard niet ontbreken. De reden hiervan is dat bij de invoering van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 deze rechtsfiguur is geïntroduceerd. In deze bijdrage wordt derhalve stilgestaan bij de fiscale aspecten van het fonds voor gemene rekening vanuit een perspectief van inkomsten- en vennootschapsbelasting. Ook wordt een internationaal aspect besproken.

Onder de noemer dividendbelasting heft Nederland een bronbelasting over feitelijke winstuitkeringen door aandelenvennootschappen. De terugbetaling van wat als kapitaal is gestort in de vennootschap wordt in beginsel dus niet belast. Daarom is het van belang vast te stellen wanneer er sprake is van een winstuitkering dan wel een terugbetaling van kapitaal. Voor de invulling van deze begrippen sluit de dividendbelasting aan bij boek 2 van het Burgerlijk Wetboek dat handelt over rechtspersonen.

De Hoge Raad heeft zich in een (civielrechtelijk) arrest van 9 september 2011uitgelaten over de vraag of een koper/economisch gerechtigde tot een onroerende zaak als ‘bezitter’ in de zin van Boek 3 BW kan kwalificeren en op grond daarvan door verkrijgende verjaring volledig eigenaar van die onroerende zaak kan worden. In de tussen partijen gesloten koopovereenkomst was opgenomen dat koper het beheer en gebruik van de onroerende zaak zou verkrijgen. Koper kreeg voorts de bevoegdheid zelf aan te geven wanneer de juridische levering van de onroerende zaak zou moeten plaatsvinden. Na het sluiten van de koopovereenkomst heeft koper de onroerende zaak bebouwd, bestraat en van een omheining voorzien. De juridische levering heeft nimmer plaatsgevonden, maar na verloop van twintig jaar heeft de koper een beroep op verkrijgende verjaring gedaan.

Op grond van het besluit van 1 juli 2011 geldt voor de periode 15 juni 2011 tot 1 juli 2012 een verlaagd tarief van 2% voor de overdrachtsbelasting bij de verkrijging van woningen. Vanuit de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie zijn diverse vragen gesteld over deze tijdelijke tariefsverlaging. Financiën heeft in een mededeling van 21 oktober 2011 antwoord gegeven op de diverse vragen die in dit kader zijn gesteld. De vragen en antwoorden kunnen worden onderverdeeld in vier subonderwerpen:

In een brief van 3 november 2011 aan de Tweede Kamer is de toezegging gedaan dat er een juridische fusiefaciliteit zal worden opgenomen in het Uitv.besl. belastingen van rechtsverkeer. De maatregel zal worden meegenomen in het Verzamelbesluit 2012.

Na oplevering van een pand heeft belanghebbende drie van de vier etages in gebruik genomen. De vierde etage stond in eerste instantie leeg en werd later vrijgesteld van btw verhuurd. In discussie was of het pand in zijn geheel of slechts voor driekwart in gebruik genomen was. De Hoge Raad heeft uiteindelijke (na verwijzing) geoordeeld dat het pand in zijn geheel in gebruik is genomen. Dit betekent dat bij eerste ingebruikneming de btw-voorbelasting die ziet op de leegstaande etage volledig in aftrek kan worden gebracht en dat op het moment dat de etage wordt verhuurd correctie plaatsvindt op basis van de herzieningsregeling van art. 13 Uitv.besch. OB, voorzover sprake is van vrijgesteld gebruik.

In het arrest van 23 september 2011 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat voor ingebruikneming bij een optie belaste verhuur ook andere (voorbereidende) handelingen dan de feitelijke ingebruikneming kunnen kwalificeren als ingebruikneming in de zin van art. 11, lid 1 aanhef en letter b, Wet OB 1968.

Het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie heeft bekend gemaakt dat binnenkort alle overheidsopdrachten voortaan online op één plek te vinden zijn.

Per 1 januari 2011 telt Nederland 418 gemeenten. De gemeentelijke herindeling gaat echter verder en het aantal gemeenten moet verder dalen. Blijkens het persbericht van 14 oktober jl. heeft de ministerraad op voorstel van minister Donner van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ingestemd met de volgende gemeentelijke herindelingen, hetwelk zou moeten worden doorgevoerd per 1 januari 2013:

Per 1 januari 2012 zal PPSsupport in werking treden. PPSsupport is een gezamenlijk steunpunt op het gebied van publiek-private samenwerking (pps).

Het kabinet heeft op 11 november 2011 nieuwe regels aangekondigd ter zake te late betaling. Alhoewel 11 november een carnavaleske dag is, lijkt het er op dat dit geen carnavalsgrap is.

De huidige situatie is dat een bv bij notariële akte wordt opgericht.

Al jaren wordt gesproken over de invoering van nieuwe regels voor personenvennootschappen (bijvoorbeeld vof, CV, maatschap) en de invoering van nieuwe vormen van personenvennootschappen, zoals een CV met rechtspersoonlijkheid. Bijvoorbeeld voor vastgoedfondsen zou dit grote gevolgen hebben. Vastgoedfondsen bereiden zich ook al jaren voor en anticiperen in documenten op deze invoering.

De gemeentelijke verliezen op ruimtelijke plannen kunnen de komende jaren oplopen tot 2,9 miljard euro. De meeste gemeenten kunnen een dergelijk verlies opvangen uit hun reserves, sommige gemeenten zullen extra moeten bezuinigen. Dat is de conclusie die getrokken kan worden uit het onderzoek ‘Financiële effecten van de vastgoedcrisis bij gemeentelijke grondbedrijven’, dat in opdracht van de Ministeries van Infrastructuur en Milieu, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten is uitgevoerd door Deloitte. Zo vat minister Schultz van Haegen samen in haar brief van 3 oktober 211 gericht aan de Tweede Kamer.