Aflevering 4

Overheidsondernemingen worden belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. In dit artikel wordt ingegaan op de wijze waarop vastgoed voor de openingsbalans moet worden gewaardeerd, waarbij de problematiek van de overheidsondernemingen een prominente rol speelt.

In dit artikel wordt ingegaan op de veranderende positie van de grondgerelateerde activiteiten van gemeenten door het van toepassing worden van de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen.

In deze bijdrage wordt bezien in hoeverre de door een gemeente uitgevoerde actieve grondexploitatie leidt tot vennootschapsbelastingplicht.

In dit artikel wordt het Wetsvoorstel modernisering VPB-plicht overheidsondernemingen (hierna: ‘Wetsvoorstel’) besproken en wordt nader ingegaan op hoe dit Wetsvoorstel zich verhoudt tot de Europeesrechtelijke regels aangaande staatssteun. Om te beginnen zal er kort worden ingegaan op de huidige wetsystematiek van zowel het Europese staatsteunrecht als de VPB om daarna stil te staan bij het onderzoek van de Europese Commissie dat voorafging aan het huidige Wetsvoorstel. Vervolgens zal het Wetsv

Op 26 mei 2015 is het (gewijzigde) wetsvoorstel ‘Wet modernisering VPB-plicht overheidsondernemingen’ aangenomen in de Tweede Kamer. Niet alleen de aanleiding van het wetsvoorstel is van internationaalrechtelijke relevantie, ook in het wetsvoorstel zelf zijn internationale aspecten te onderkennen en wel vanwege een bijzonder soort overheidsonderneming: het zogeheten Sovereign Wealth Fund.

In het kader van dit themanummer rondom de aanpassing van de vennootschapsbelastingplicht voor overheidsondernemingen, is het van belang om stil te staan bij een conceptuele vraag die in de praktijk grote gevolgen met zich meebrengt: waar loopt de juridische scheidslijn tussen ondernemen en beleggen? Het belang van de vraag is gelegen in het feit dat een onderneming binnen de reikwijdte van de Wet modernisering VPB-plicht overheidsondernemingen valt, terwijl een beleggingsactiviteit daarbuiten

Belanghebbende heeft managementovereenkomsten gesloten met drie vennootschappen die in vastgoed beleggen (vastgoedfondsen). De investeerders in de vastgoedvennootschappen zijn institutionele beleggers. De werkzaamheden van belanghebbende bestaan uit het voeren van het bestuur en het (administratieve) beheer van de vennootschappen, het aantrekken van investeerders, het aan- en verkopen van vastgoed (fund en asset management) en de exploitatie van het vastgoed (property management).

Hof Den Haag heeft op 13 mei 2015 uitspraak gedaan in een casus betreffende een afvalwaterzuiveringsinstallatie. Als een dergelijk zuiveringstechnisch werk in beheer is bij een orgaan, instelling of dienst van een publiekrechtelijk rechtspersoon dan wordt de waarde daarvan buiten de heffingsmaatstaf gelaten. In casu was het beheer overgedragen aan een derde die niet als zodanig kon worden aangemerkt. Echter, gelet op de wetsgeschiedenis is de uitzondering toch van toepassing. Het feit dat het waterschap ervoor heeft gekozen om het beheer van het complex door een andere partij te laten doen mag volgens het Hof, gezien de wetsgeschiedenis van de Waterwet, de toepassing van de uitzondering niet in de weg staan.

In de onderhavige situatie is sprake van een object dat bestaat uit een woning met een aangebouwde schuur en een vrijstaande schuur en een Bed & Breakfast met wellness. De woning met schuur en de Bed & Breakfast zijn gescheiden door een groenafscheiding, zij hebben elk een eigen toegang en beide beschikken over nutsvoorzieningen en sanitair. Het eigendom en gebruik van de onderdelen zit bij dezelfde partij. Tussen partijen was niet in geschil dat het één object betrof. Rechtbank Oost-Brabant deelt deze visie niet. De objectafbakening volgt namelijk rechtstreeks uit de Wet WOZ en geeft de gemeente geen beleidsvrijheid. De rechtbank dient de objectafbakening ambtshalve te toetsen en is van mening dat op basis van de feitelijke omstandigheden geen sprake is van onroerende zaken die naar de omstandigheden beoordeeld bij elkaar horen en aldus een samenstel vormen. Het oordeel is derhalve dat de WOZ-beschikking en de daarop gebaseerde aanslagen onroerendezaakbelastingen vernietigd dienen te worden en dat de gemeente nieuwe WOZ-beschikkingen en aanslagen onroerendezaakbelastingen moet opleggen met inachtname van twee onroerende zaken.

Belanghebbende verkrijgt in 2009 alle 180 aandelen van X bv. De activiteiten van X bv bestaan uit de exploitatie van een campingbedrijf. Ter zake van de verkrijging van de aandelen X bv wordt geen aangifte overdrachtsbelasting gedaan. De inspecteur legt een naheffingsaanslag overdrachtsbelasting op omdat hij van mening is dat sprake is van een verkrijging van aandelen in een onroerendezaaklichaam in de zin van art. 4 WBR. Hof Arnhem - Leeuwaarden oordeelt dat in het licht van de bedoeling van de wetgever om met de bepaling van art. 4 WBR misbruik tegen te gaan door de verkrijging van aandelen in een onroerendezaaklichaam met beleggingsoogmerk in de heffing te betrekken, niet kan worden geoordeeld dat de tot het campingbedrijf behorende onroerende zaken, als geheel genomen, op het tijdstip van verkrijging van de aandelen in X bv geheel of hoofdzakelijk, dat wil zeggen: voor ten minste 70 percent, dienstbaar waren aan het verkrijgen, vervreemden of exploiteren van die onroerende zaken.

Een projectontwikkelaar verkrijgt grond voor een prijs van € 12 per m2. Voorts wordt afgesproken dat aan verkoper nog een extra bedrag van € 25 per m2 zal worden nabetaald indien de bestemming van de grond wordt gewijzigd en voor woningbouw mag worden gebruikt. De vraag is of bij het bepalen van de overeengekomen tegenprestatie ook deze nabetaling moet worden meegenomen en zo ja op welke wijze. De tegenprestatie bestaat volgens het Hof mede uit de waarde in het economische verkeer van de mogelijke nabetaling. Vervolgens dient dan in het kader van de heffingsgrondslag de waarde te worden vastgesteld. Daartoe moet een vergelijking worden gemaakt met soort gelijke transacties met eveneens een nabetalingsclausule.